Hoe kweken we échte startups?
Robert Gaal 27 June '07
Een week geleden spraken Saul Klein en Jeff Clavier in Amsterdam op The Next Web Conferentie over de status van Europa ten opzichte van Silicon Valley. Als twee succesvolle Europese ondernemers en investeerders wisten ze de zekere plekken van ons continent exact aan te wijzen. De samenvatting is als volgt: de potentie is er, maar de uitwerking laat te wensen over. In Europa studeren relatief meer mensen af op hoog niveau, de financiele investeringen zijn aanwezig, de technologie (breedband, mobiel, enzovoorts) is op orde, hier en daar zien we een succes uit de grond springen (denk aan Netvibes.com of Last.fm), maar waar blijven al die startups? Waarom zie je hier niet zoveel innovatieve technologie bedrijven ontstaan die echt het verschil maken? Waarom “een Nederlandse Twitter kloon” in plaats van “Twitter, Made in Holland“? Niets mis mee misschien, een lokale markt is immers ook een markt, maar kan het niet even een tandje hoger? Ik vraag het me regelmatig af.
Wat ik me van van die bewuste dag in Amsterdam ook nog herinner is een vraag uit het publiek. “Waarom produceren onze scholen werknemers, en geen ondernemers?” Het was echt de spijker op z’n kop, en iets wat ik af en toe zelf ook in een discussie roep. Laat ik het zo zeggen: welke student heeft er ooit eens iets geleerd over innovatief ondernemen, of hoe een bedrijf te starten en het door te zetten? Hier leren we eerder een goede sollicitatiebrief te schrijven.
Als iemand die nou niet bepaald droog achter de oren is krijg ik wel eens te horen dat ik in de “young professionals” hoek val. Ik hoor de term ook vaak op evenementen, en zelfs bij de bushalte zie je de posters wel eens hangen. Mede dankzij ABN Amro die er een heel marketing model omheen heeft gebouwd. Als 22-jarige full-time ondernemer dacht ik dus dat ik wel in hun “young professional” clubje zou vallen, en een tijdje geleden belde ik ze eens op. Na het opnoemen van allerlei aantrekkelijke voordelen volgde dit gesprek.
“Waar heb je gestudeerd?”
“Nergens. Behalve De Praktijkschool misschien?”
“Ah juist. Waar werk je nu?”
“Ik heb een eigen bedrijfje.”
“Oh sorry, dan ben je geen young professional.”
“Wat? Hoezo niet?”
“Dan zit je niet in onze doelgroep. Ik snap het ook niet! Ik heb zelf ook nooit een opleiding afgemaakt, maar ik ben de team manager van het young professionals team. Dus, een standaard pakket dan maar?”
Persoonlijk word ik hier erg droevig van. “Droevig” is een woord wat de lading niet eens dekt. Dat ABN Amro mij niet wil aantrekken als klant is tot daar aan toe, maar ik zie het als een schoolvoorbeeld van hoe wij met ondernemers omgaan. Als student krijg je gratis openbaar vervoer, voordelige pakketten bij banken en verzekeraars, kortingen op allerlei diensten en er worden graag deals met je gemaakt. Als je echter die stap overslaat of aan het einde bent beland, en iets gaat doen wat een verschil maakt, dan word je bijna aan je lot over gelaten. De overheid of grote organisaties zien geen markt in je, helaas. Erg jammer, want als er iemand al onze steun verdient dan is het wel de jonge ondernemer.
Dat is misschien niet het ergste. Wat meer mensen zich echt eens moeten gaan realiseren is dat innovatief ondernemerschap geen vies iets is. Maar wat nog veel belangrijker is: hun omgeving moet dat ook beseffen. Uitzonderingen voorbehouden reageert men in Europese sociale kringen niet positief wanneer je stopt met je consultant baantje bij Multinational X en voor jezelf gaat beginnen. Laat staan dat je niet voor klanten gaat werken, maar gewoon een vernieuwende online consumentendienst opzet. Hè bah, al die onzekerheid. Hoe gaat dat dan met je huisje-boompje-beestje scenario? Je hebt als werknemer toch een prachtig sociaal vangnet waar je van kunt profiteren? Waarom ga je niet iets nuttigs met je leven doen? Waarom niet stabiliteit boven eigendunk?
In de VS (en met name Silicon Valley) zit het schijnbaar anders in elkaar. Daar geeft je familie graag een feestje voor je als je voor jezelf begint. Jij hebt lef! Eindelijk vrijheid! Gefeliciteerd! Zelfs als je op je smoel gaat is het niet het einde van de wereld. Weer wat geleerd, toch? Investeerders steken bijvoorbeeld liever hun geld in een ondernemer die een keer onderuit is gegaan, want die heeft tenminste ervaring. De geschiedenis leert ons ook dat veel succesvolle ondernemers het niet de eerste keer goed hadden. Hoe gaan wij ooit ervaring kweken als we zo onder de duim worden gehouden door onze eigen nuchterheid?
“Silicon Valley has a darkside”, liet ik me ooit eens vertellen door een adviseur van Web 2.0 successen Flickr en Revver. De sfeer daar kan immers helpen met je groei, maar je net zo goed onder trekken in een zee van hype en investeringen die je niet nodig hebt. Maar kom op, een beetje meer van die ondernemers mentaliteit zou niet verkeerd zijn. Om onze premier maar eens te quoten: “tóch!?“.
Wat kunnen we doen om Nederland en Europa een beter innovatief startup-klimaat te geven? Hoe leggen we de basis voor internationale waardering? De oplossing zit hem wellicht in de volgende punten:
- Maak meer connecties tussen het bedrijfsleven en studenten of starters. En met alle respect, met “het bedrijfsleven” bedoel ik niet de Cap Gemini’s van deze wereld. Daar zijn al genoeg netwerkevenementjes voor. Laat de jonge hond connecten met startups en vernieuwende internationaal-gerichte bedrijven die niet het budget hebben om zich uitbundig te profileren, maar wel met unieke projecten bezig zijn. Een kijkje in de innovatie-keuken zeg maar.
- Verkondig het ondernemers evangelie. Halleluja, een ondernemer is geboren! Laten we bewustzijn (of zelfs begrip) creëren bij het globale publiek over het ondernemersschap, met name het innovatieve aspect. Ik zie de SIRE campagne al voor me: een grote poster van een oma in een string, met de tekst “dit is goor, maar ondernemen niet”.
- Maak het de innovatieve starters makkelijker. Geef financiële voordelen of passende regelingen op reguliere basis (waar studenten nu van genieten) en ondersteun ze met kennis en netwerk waar mogelijk. De huidige overheidsfondsen en -prijzen gaan de goede kant op, maar richten zich zelden op producten die voor de internationale markt vernieuwend zijn. Daar kan dus de hulp in worden geroepen van adviseurs, in de vorm van de succesvolle ondernemers. Want…
- Niet alleen de overheid moet actie ondernemen, de private hoek nog veel meer. De ondernemer moet zich trots voelen op wat hij of zij aan het doen is, en van het voetstuk treden. Daar hebben we het natuurlijk te druk voor, begrijpelijk, maar een beetje terug geven aan het nest dat je baarde kan geen kwaad. Vaker van je eigen eilandje afkomen en eens gaan praten met je (potentiele) concullega’s! En wanneer dit dan georganiseerd gebeurd kan de overheid weer zijn steun daar aan geven.
- Geef je successen een podium, zodat ze aanstekelijk werken. Er zijn op dit moment weinig mainstream media die internationale successen in de web startup wereld opmerken. Wetenschappelijke vooruitgang is bijvoorbeeld een beter onderwerp dan innovatie op het ondernemersvlak. Er zijn wat online initiatieven die een andere weg kiezen, maar nergens een groot mediakanaal die ook gefocussed is op de (naar mijn mening) meest interessante tak van IT: innovatieve web technologieën of concepten, en de ondernemers die erachter staan. Daar ligt dus een kans.
Gaat het nog goed komen? Moet het überhaupt wel goed komen in Europa, of zelfs alleen in Nederland? Ik heb zelf al meerdere malen de verhuizing richting de VS overdacht omdat de antwoorden hiervoor me simpelweg niet aanstonden. Maar er voor weglopen is misschien te gemakkelijk. Dan maar vanuit Nederland een startup proberen neer te zetten. Dan maar iedere startup die ik ken desgevraagd advies geven, ondanks dat ik zelf nog maar net begonnen ben. Dan maar proberen wat van dit soort mensen bij elkaar te krijgen, zodat ze elkaar kunnen ondersteunen. Dan maar zorgen dat zelfs de kleinste startup een beetje aandacht kan krijgen, dankzij een centrale weblog. Dan maar… iemand nog ideeën?
De titel van deze post is niet voor niets een vraag: we moeten onszelf meer vragen stellen als het op een verbeterd Europees of nationaal ondernemersklimaat aankomt. We doen het niet slecht, maar statistisch gezien (en vergeleken met de VS) kunnen we echt zoveel beter. Een discussie hierover lijkt mij dan ook wel eens tijd. Nee: het lijkt me broodnodig.
Met dank aan alle testlezers voor hun op- en aanmerkingen: Tijs Teulings, James Burke, Boris Veldhuijzen van Zanten, Patrick de Laive, Tonie van Ringelestijn en Peter Olsthoorn. Ik zal proberen dit artikel spoedig op de opinie pagina van een landelijke krant te krijgen.
Robert Gaal is oprichter van BlueAce en medeoprichter van Wakoopa, een social network site voor software gebruikers. Z'n persoonlijke weblog is te vinden op 53MILES.
BlinkList
Del.icio.us
Digg
eKudos
Furl
Linklog
Reddit
Links naar deze pagina:
-
53MILES » Blog Archive » How do we grow real startups?
27 June 2007 om 13:35 -
pligg.com
27 June 2007 om 15:11 -
Anonymous
27 June 2007 om 6:55 -
BlueAce stopt, maar gaat verder op The Next Web · BlueAce
27 June 2007 om 20:55
Reacties:
You go Robert! Meer dan helemaal mee eens! Het ondernemers klimaat onder jongeren is al wel iets aan het verbeteren dankzij project gestuurd onderwijs, daar ploppen regelmatig real-life bedrijven uit. Maar waarom kiest in Nederland iedereen voor zoveel zekerheid als de lol van het ondernemen de (eventuele) onzekerheid compenseerd!
Startende ondernemers mogen altijd bij mij aan de deur kloppen, ik geef ze al het gratis advies die ze willen en help ze waar nodig. Ben niet heel veel droger achter de oren dan dat jij bent maar wil andere ondernemers graag behoeden voor de fouten die ik gemaakt heb, zonde van de tijd! De eerste (potentiële) ondernemer die zich aanmeld geef ik een feestje voor, Pizza included! :-)
Mooi artikel! En wat betreft “Waarom “een Nederlandse Twitter kloonâ€? in plaats van “Twitter, Made in Holland“?” nu dan in ieder geval, speciaal voor jou, en puur en alleen door dit artikel, de enige echte, puur nederlandse: TwitterMail.com!
Wel .com en niet .nl als je het niet erg vindt…
;-)
Waarom mensen liever werknemer worden dan ondernemer? Simpel, een stukje meer zekerheid in je toekomst.
Zelf merk ik in het competentiegericht onderwijs waar ik nu in zit, dat er een groot verschil is tussen ondernemers en werknemers. De ondernemers starten eigen projecten, doen extra effort om een strak en cool product neer te zetten (ook al zit er minder zekerheid in EC’s in) en gaan inderdaad dikwijls nog eens onderuit.
Ondertussen zijn de toekomstige werknemers bezig om standaard projecten uit te werken, het standaard punten plan en het traject dat al jaren door andere studenten precies zo is afgelegd.
Goed, dat is dus bij het competentiegerichte onderwijs. Je stelling dat er totaal geen podium is voor startende ondernemers, ben ik het niet helemaal mee eens. Herinner je nog die ondernemer die gemakkelijk een camera gesponserd kreeg? ;)
Daarnaast begint ondernemerschap een makkelijker promootbaar goed te worden. Er zijn zoveel verschillende kanalen waar je tegenwoordig je product of dienst op kan promoten, dat het vinden van die andere ondernemer, die in het bezit is van een grote zak met geld, simpeler is te vinden.
De connectie tussen startup/student en het bedrijfsleven ben ik het wel met je eens, alhoewel dit natuurlijk ook weer een 100% eigen initiatief item is. Netwerken is iets wat je zelf moet bewerkstelligen, op het moment dat hier (te) veel hulp bij komt door instellingen, maakt het de band tussen startup & company alleen maar zwakker.
Verder is er wel veel te weinig aandacht voor in de media. Nieuwe startups moeten worden toegejuigd en worden gezien als inspiratiebron voor andere. Dat is inderdaad iets wat sterk ontbreekt.
@Matthijs: Juist! Goed voorbeeld goed doet volgen. En dan is het wel handig als je direct een startpunt hebt voor het netwerken. Niet iedereen komt uit een ondernemend milieu. Stel dat je ouders netjes in loondienst zitten, waar start je dan? Als er dan een open platform is waar je zo kan binnenlopen is dat een voordeel. Niet dat die er nog niet zijn BTW..
Is die banner boven dit artikel ook toeval BTW? werken @ vnumedia: “Ben je ondernemend ingesteld?” Das nou precies het verkeerde voorbeeld! :-)
Je hoeft toch niet uit een ondernemend milieu te komen om ondernemer te worden? Het gaat erom dat je een product of dienst op de juiste manier op de markt weet te zetten, hoe hoger de motivatie, hoe verder je komt …
En het open platform vind ik link om de volgende reden:
Stel er is een platform waar je als startup/student je ei kwijt kan, dan zijn er meer mensen die dat daar doen. De concurrentie wordt groter en je wordt ineens een van de vele, in plaats van diegene die het lef nam om mensen aan te spreken en op die manier te pitchen.
Oei, ik kom een beetje paranoia over als het gaat om concurrentie … Ik vind alleen dat degene die extra effort doet met pitchen & netwerken, beter moet uitkomen dan degene die dat niet doen.
Roerend eens met je, wel geeft die link van Balkenende een WP Error..
Tip: Young professional ondernemers kunnen bij de internetbank Bizner.nl terecht en met een beetje plan/omzet krijgen ze ook nog een krediet.
helemaal mee eens robert! goed verhaal. Goed idee dat centrale punt voor startups, ik doe wel mee.
Hm, bij de dingen die we volgens je kunnen doen staan toch hoofdzakelijk dingen die je wil dat de overheid of grote gevestigde organisaties voor je gaat doen, of zie ik dat verkeerd?
Ik ga als ik klaar ben met eten is goed voor dat artikel zitten, ziet er interessant uit, maar er zijn in Nederland een aantal dingen die IMO alvast MOETEN veranderen:
- bijverdiengrens voor studenten moet worden afgeschaft (kost 3000 per jaar terwijl luie studenten niks hoeven terug betalen en de hardwerkende student zoals ik moet terug betalen als hij 10.3k euro verdiend)
- minder administratieve regeltjes
- stimulatie vanuit de overheid/onderwijs
Al zijn dit niet echt argumenten om als een ICT student geen bedrijf op te richten.
- je hebt niks te verliezen, zeker niet als ict startup
- er is enorm veel vraag naar programmeurs voor verschillende projectjes
- je kan zelf bepalen wat je wilt doen, er is meer dan consultant worden voor cap, accenture, ordina, logica,.
- je kan werken waar en wanneer je wilt
- het verdiend beter dan de meeste bijbaantjes. (Mits je wat klanten hebt)
- staat heel goed op je CV.
Overigens is die sociale zekerheid als loonslaaf overschat. Met die nieuwe goudenhand druk regelingen wordt het aantrekkelijker dan ooit om mensen met maximaal een jaarsalaris de deur uit te schoppen. Dit is vooral aantrekkelijk als je 50 bent. Dan kan je maar beter de persoon zijn die dat soort beslissingen neemt, toch?
Thanks allemaal!
@Mathijs: met “podium” doel ik op een media platform, en niet perse over een podium binnen het ondernemersschap. We zijn het dus eens zo te zien aan je laatste alinea :)
@Thijs: Volgens mij leg ik in mijn stukje perfect uit dat dat niet de enige partijen zijn die uit hun stoel moeten komen. (Comment jij trouwens ook wel eens positief over een artikel? :) )
Precies de reden waarom ik een incubator aan het opzetten ben op mijn faculteit.
Het onderwijsklimaat is al demoraliserend genoeg; op zelfstandig ondernemerschap ben ik in drie jaar vanuit docenten & professoren nimmer gewezen. Sommigen stippen wel hun zelfstandige verleden aan maar gaan in de lesstof enkel in op situaties als werknemer. Niet bepaald inspirerend.
Robert,
pracht artikel! En roerend met je eens. Persoonlijk werk ik voor zo’n grote multinational X en voor mij is dat een bewuste keuze, maar dat doet niets af aan de noodzakelijk ondernemersgezindheid bij velen.
Vandaag toevallig een tiental selectiegesprekken gevoerd om studenten te selecteren voor een business course. Ik vind het opvallend dat daar twee studenten tussen zaten die succesvolle en innovatieve eigen bedrijfjes hebben en er gewoon bewust voor kiezen om hun bedrijf op te geven voor de zekerheid van baan bij een grote organisatie.
Als ik ze de vraag stelde: ben je ondernemer of consultant is het antwoord ondernemer. De vraag waarom dan toch voor een baan in consultancy werd steevast beantwoord met: zekerheid.
Zonde zonde als je het mij vraagt.
Erg leuk artikel. Komt http://www.sprout.nl niet een beetje in de buurt als podium? Zou een jaarlijkse blueace startup conferentie/congres/dag niet erg leuk zijn?
Robert, nee, inderdaad, uit principe zeg ik nooit iets positiefs in comments. ;)
Wat ik vooral mis is dat je bij de dingen die volgens je gedaan moeten worden geen motivatie geeft voor degene die het zou moeten doen. Je zegt bijvoorbeeld ‘Laat de jonge hond connecten met startups [...]‘ maar dan vraag ik me af wie dat dan moet doen en waarom diegene dat zou willen. Bedoel je hier het onderwijs? Of moeten startups zelf studenten gaan benaderen?
Of ‘geef financiële voordelen of passende regelingen op reguliere basis’; wie moet dat doen en wat is de motivatie om dit te doen?
Ik heb ondertussen ook het artikel gelezen, maar ik denk dat de meeste faciliteiten er zijn alleen niet goed gepromoot worden.
In utrecht/uu zijn er al veel faciliteiten:
- studentbusinessclub.nl, dit initiatief van 4 studenten heeft meerdere keren per jaar sessies over verschillende aspecten die bij het beginnen van een bedrijf aanbod komen. Hierbij worden ondernemers, bedrijven, studenten en docenten bij betrokken.
- incubator bij de master business informatics, bij informatiekunde lopen een paar docenten rond die ook pushen om een bedrijfje te starten en bieden dit in de vorm van een vak aan.
- custom vakken, bij mij op de opleiding informatica is het mogelijk om zelf met een voorstel te komen voor een vak en daar studiepunten voor te krijgen. In goed overleg hebben wij bijvoorbeeld meegedaan aan de imagecup van Microsoft. Microsoft geeft op zijn beurt weer een jaar lang support om je idee op de markt te zetten (mits je hoog eindigt).
Op het onderwijs zit het dus wat mij betreft wel goed, ook het bedrijfsleven investeert zijn tijd en geld. Het enige probleem is dat dit soort initiatieve een chronisch probleem van zelfpromotie lijken te hebben. Je moet er voor opzoek gaan om het te vinden.
Waar het probleem zit is volgens mij de persoon zelf en de overheid.
de overheid:
- strooit met uitkeringen en regelingen waar veel te makkelijk misbruik van kan worden gemaakt door luie mensen. Dit motiveert mensen niet om iets te doen.
- ontmoedigd activiteiten naast je studie door de bijverdiengrens( ‘boete’) en het verhogen van collegegeld als je niet snel genoeg je diploma haalt.
- zeer hoge belasting als je ook maar enigzins succesvol bent
de persoon zelf:
- nemen het denkbeeld van de ouders over: goed je best doen op school, 10en halen en later werken voor de baas.
- overschat baangarantie, echt waar je ligt er zo uit als je te oud wordt. Zeker in de ICT.
- teveel gewent aan sociale voorzieningen, alles wordt voor je geregeld. In de US is dit veel minder, misschien dat daarom daar meer startups ontstaan.
- ziet de voordelen van ondernemen niet in, meestal alleen de nadelen
Ik denk dat de persoon zelf gewoon een ‘eye opener’ moet hebben, bijvoorbeeld een boek als rich dad, poor dad. Wat de overheid betreft weet ik niet of dat op korte termijn nog goed kan en gaat komen. Maargoed als ik zelf enigzins succesvol wordt pak ik het vliegtuig wel, dan krijg je pas echt waar voor je tijd en geld :P
@Tom: als het aan de persoon zelf ligt, is het niet echt een ondernemer, of wel? ;)
Top opinie stuk.
Ik heb ook wel ns mn hoofd gebroken over hoe we in Nederland (en Europa) nu meer succesvolle start-ups krijgen. Ergens vrees ik ook dat (zoals het ook in Silicon Valley wel zal zijn) je voor meer succes ook veel meer falen nodig hebt. Maar dat laten we dan maar even boven beschouwing.
dit artikel is ook wel de moeite: http://paulgraham.com/notnot.html 16
pogingen om argumenten tegen het starten van een eigen bedrijf onder uit te halen. Zijn conclusie is echter wel, dat de start-ups die het meeste kans van slagen hebben worden opgezet door mensen die begin twintig net van school af zijn.
Het is dan ook die groep van net afgestudeerde twintigers denk ik die het meest gestimuleerd zou moeten worden om op zn minst te proberen om een eigen bedrijf op te zetten. Maarja het zijn ook juist deze mensen die na 4 jaar op een piep klein kamertje gezeten te hebben, erg gevoelig zijn voor een aanvangssalaris waarmee ze een huisje, een bank en een tv kunnen betalen. De vraag dus:
hoe krijgen we deze groep aan het ondernemen.
-Uit volgens mij een Scandinavisch land, ken ik het idee van een soort studiefinanciering voor beginnende ondernemers, je krijgt van de overheid precies zo veel geld als nodig is voor een klein kamertje en wat te eten op voorwaarde dat je een goed plan inlevert.
-Zoals in Utrecht dit jaar van start is gegaan, koppel mensen die misschien denken te willen ondernemen een jaar lang aan een mentor op zo nu en dan op de expertise van iemand anders te kunnen terug vallen.
-Organiseer zoveel mogelijk bijeenkomsten reeel en virtueel, om starters en gevorderde ondernemers bij elkaar te krijgen (dit lijkt iig in Amsterdam al aardig gelukt)
Onderwijs
Scholen zouden hierin kunnen bijdragen om studenten in hun latere jaren niet alleen opdrachten voor bedrijven te laten uitvoeren (zoals nu al bijna overal gebruikelijk is) Maar ook om zelfstandig mini-bedrijfjes op te zetten (zoals bijna uitsluitend op de economische opleidingen het geval is)
Overheid
De overheid zou hierin kunnen bijdragen om bijvoorbeeld het mogelijk te maken om met het indienen van een goed ondernemersplan, de studiefinanciering en de ov-kaart nog een jaar na de studie geldig te laten zijn. Door het sponsoren van al bestaande initiatieven tot bij een komen van ondernemers. Meer promotie doen voor de kennis die bijvoorbeeld bij kamers van koophandel al aanwezig is.
Concullegas
En wij kunnen meer doen, door meer mensen adviezen te geven, in onze vrije tijd weblogs vol te tikken, en zo nu en dan eens een biertje te drinken met andere studenten en beginnend ondernemers. En natuurlijk ruimte, apparatuur en informatie beschikbaar stellen aan hen die het (nog) minder hebben. :)
Maar hoe dan ook zijn er ook nog mensen nodig die graag in loondienst willen werken, wie moet anders al die start-ups na twee jaar draaiend houden :)
@matthijs, Ik denk dat er genoeg mensen rondlopen die nog een extra schop onder hun kont nodig hebben om echt over te gaan tot daden. En ik ben er van overtuigd dat iedereen een ondernemer kan worden. Dit is zelfs aan te leren. Dat niet iedereen een succesvol ondernemer zal zijn hou je altijd. Net als dat er slechte presidenten, politieagenten en managers zijn. Bedrijven maken ook van iedere nitwit een manager, dus waarom zouden ze geen ondernemer kunnen worden?
@sjors, ik vind het startsalaris juist erg tegen vallen in Nederland als je dat met de US of canada vergelijkt voor een WO-er in de IT.
The Economist had afgelopen Januari een special report over European business, het is te vinden op http://www.economist.com/surveys/displaystory.cfm?story_id=8621685 en zeer de moeite waard.
Robert, begrijp me niet verkeerd; Ik ben het helemaal met je eens dat we in Europa veel negatiever zijn over het beginnen van een startup dan in de VS. Ik denk alleen dat je aanbevelingen onvoldoende zijn om de onderliggende oorzaak van het gebrek aan ‘échte’ startups weg te nemen.
Volgens mij is het grootste probleem dat de Europese mindset erop gericht is risico zo veel mogelijk te vermijden. Als je bijvoorbeeld failliet gaat of een grote fout maakt dan denken Europeanen dat je een mislukking bent, dat je niet geschikt bent als ondernemer en dat het niet in je zit. Kortom, dat je het gewoonweg niet kan.
Amerikanen hebben veel meer de neiging om dit soort dingen te zien als iets waarvan je kan leren, waarmee je waardevolle ervaring opdoet en waardoor je het een volgende keer beter zal doen.
Er is een uitstekend boek van Carol Dweck met de titel ‘Mindset: The New Psychology of Success’ wat hier precies op aansluit; “Dweck proposes that everyone has either a fixed mindset or a growth mindset. A fixed mindset is one in which you view your talents and abilities as… well, fixed. In other words, you are who you are, your intelligence and talents are fixed, and your fate is to go through life avoiding challenge and failure. A growth mindset, on the other hand, is one in which you see yourself as fluid, a work in progress.”
Het lijkt erop dat in Europa de fixed mindset en in de VS de growth mindset de overhand heeft.
Als je een fixed mindset hebt dan maakt het niet uit hoeveel connecties er met je gemaakt worden, hoe veel posters over ondernemerschap je ziet en hoe makkelijk het voor je gemaakt is om financiële of inhoudelijke ondersteuning te krijgen. Je blijft ervan overtuigd dat je het niet kan en dat het beter is om een vaste baan te vinden waarvan je weet wat je te wachten staat.
Sterker nog, successen van anderen versterken juist de fixed mindset; hoe meer jij laat zien hoe goed je het doet als ondernemer, hoe meer iemand met een fixed mindset denk dat hij of zij dat nooit zal kunnen,
Het mooie van mindset is dat ze te veranderen zijn. Je kan jezelf en anderen leren een growth mindset te gebruiken.
Volgens mij zou dát het uitgangspunt moeten zijn.
Tot slot denk ik dat je voorbeeld van de ABN AMRO niet zo geslaagd is. Volgens de ‘New Oxford American Dictionary’ is een professional ‘a person engaged or qualified in a profession’ en is een profession ‘a paid occupation, esp. one that involves prolonged training and a formal qualification’. Daarnaast staat op http://www.youngprofessionals.nl heel expliciet ‘exclusief voor afgestudeerden.’
Aangezien jij en ik daar niet bijhoren is die rekening dus niet voor ons.
De ABN AMRO heeft — tenminste, dat is mijn ervaring — een uitstekende rekening met uitgebreid advies, ondersteuning en een flink krediet voor starters.
TOP!
Kan niet veel anders zeggen…geweldig dat je via deze weg probeerd het land wakker te schudden van de vergrijzing, de stilstand en dus de enorme achteruitgang die we op internet meemaken.
Ja, infrastructuur is goed, platformen zijn ok, maar ontwikkelingen? Waar zijn ze?!?
En als ze er al zijn….hoe kom ik erachter? (Twitter.com?)…..
Nogmaals, TOP! Zelf lanceer ik ook af en toe een startup…gewoon voor het leergeld en om te weten of gedachten aansluiten bij het internet patroon.
@Tom (intellicode),
altijd goed vindbaar zijn in de zoekmachines
Op jouw site, wil ik graag eens met je over babbelen. ‘k Denk dat het beter kan!
@Daniel: dat is inderdaad een begin. Bright doet het ook goed in dat aspect. Een startup conferentie staat inderdaad al een heeeeele tijd op m’n lijstje, misschien komt die er nog.
@Thijs:in dezelfde zin die je quote geef ik het antwoord :) “… met startups en vernieuwende internationaal-gerichte bedrijven”. “Niet alleen de overheid moet actie ondernemen, de private hoek nog veel meer.” Dat is weliswaar globaal, maar ik denk dat we allemaal wel personen kennen die onder deze categorie vallen. Het is niet alsof ik maar lukraak wat taken op noem met geen uitvoerder, toch?
Je laatste comment over de growth mindset vind ik erg interessant, en ik lees daaruit dat we het wel eens zijn. Dan wil ik nog wel de vraag stellen: hoe gaan we die mindset dan veranderen? Ik mis je oplossingen, want die zijn er denk ik wel. Mijn punten zijn daarin wellicht pas een voorzetje.
En wat betreft de ABN Amro: dat is meer een voorbeeld van hoe je als ondernemer in de steek wordt gelaten, dan een concreet bewijs. Zoals ik al zei: dat de ABN Amro me niet als klant wil hebben, dat is oke, maar de vibe is herkenbaar. Noem het maar artistieke schrijvers vrijheid ;)
@Tom: toen ik dit stukje schreef hoopte ik eigenlijk dat die initiatieven ook zouden brullen: “maar wij dan!?” :) Er zijn inderdaad wel wat dingen, maar gaan die ook echt over innovatief(!) ondernemersschap? Niet vaak. Wat mij betreft zit het bij het onderwijs nog niet allemaal zoals het zou moeten. Er wordt soms echt te burgerlijk gedacht, dat zul je toch wel met me eens zijn. Maar de persoon zelf is ook een enorm grote factor inderdaad. Meestal komt dat toch door de druk uit sociale kringen, zoals ik beschreef.
@Sjors: Paul Graham rules :) Die subsidie in Scandinavie klinkt er interessant. Zoiets bedoel ik eigenlijk in m’n 3e punt. En inderdaad: niet iedereen hoeft ondernemer te zijn, maar een hoger percentage die de stap zet zou niet verkeerd zijn!
Thanks allemaal voor de reacties! Erg gaaf om te lezen en zo weer wat meer te leren.
zo ken ik je weer gerben! ;-)
wat heb je zelf gelanceerd, vind ik wel interessant namelijk!
ontopic:
@robert, ik denk inderdaad dat innovatief ondernemerschap inderdaad weinig wordt gepromoot in Nederland. De meerderheid van de startups hier heeft liever de zekerheid dat iets al goed loopt en vandaar dat we hier veel klonen van Amerikaanse successen zien.
In de states zie je veel innovatieve startups, maar deze vertonen ook 9/10 keer bubble 2.0 gedrag. Bij het meerendeel van de techcrunch gereviewde startups vraag ik me af hoe zij hun geld gaan binnenhalen. Daarnaast speelt het misschien ook nog mee dat je in de US je idee met een patent kan beschermen en daar via juridische omwegen ook nog geld mee kan verdienen als laatste wanhoops daad. Die aanklaag mentaliteit is hier ook een stuk minder.
offtopic:
@gerben, mijn site is inderdaad niet de best vindbare website op aarde. Die van mijn klanten daarentegen doen het behoorlijk goed ondermeer door sommige onpage optimalisaties, maar vooral door hun eigen marketingskills. Daarnaast vind ik het geen ramp, omdat ik zelf niet de resources heb om meer klanten van dienst te zijn. Ik heb zelf voldoende te doen. Vandaar dat ik mijn eigen site ook niet aan het optimizen en promoten ben. Maar bedankt voor het aanbod:)
Robert, lees het boek. Het is onderweg.
Goed artikel Robert!
Heb zelf ook een tijd zitten wachten bij een baas omdat ik dacht dat dat zekerheid gaf, totdat bij een volgende ontslag ronde ik me bedacht dat het wel relatief is die zekerheid (werd zelf niet ontslagen trouwens).
Over scholing: Het begint denk ik al bij de basisschool. Bij mijn kids op school (basisschoolleeftijd) was er een aantal jaar geleden een kunst project. Alle kinderen (inclusief de kleinsten) mochten kunst maken en de oudere kinderen hebben een kunst uitleen opgezet. Niet voorgekauwd door de leraren, maar zelf ontdekken wat er bij komt kijken (administratie, financien, boekhouding, etc).
Als je die zoektocht door de jaren heen voor de kinderen interessant kunt houden (ook later op de middelbare school en verder), zijn ze gewend om zelf op onderzoek uit te gaan en niet de geijkte wegen te bewandelen!
Wat ik me wel afvraag, zijn de mensen die niet eens zelfstandig de eerste stap kunnen zetten naar ondernemerschap wel ondernemend genoeg?
Als ik op de universiteit kijk welke mensen straks naar Cap Gemini rennen als ze klaar zijn, dan zijn dat nou niet echt de mensen die veelzijdig en zelfstandig genoeg zijn om een startup te kunnen dragen. De mensen die er wel allerlei projecten naast doen starten op een gegeven moment toch zelf wel wat, daarom denk ik dat als je meer succesvolle starups wilt uit Nederland dat dat niet ligt in nog meer ondernemers, maar dat je beter kunt kijken naar al die kleine ondernemers die er al zijn, maar misschien bezig zijn met nog niet zulke interessante projecten. Het is voor de meesten momenteel denk ik niet weggelegd om zich volledig voor een langere periode op een risicovol project te storten.
@Sjors, dat Scandinavische systeem klinkt wel interessant.
Wat me trouwens ook wel wat lijkt is om al die verplichte stages in opleidingen te kunnen vervangen door een jaartje fulltime ondernemen (inclusief het behoud van studiefinanciering)
ik denk dat een van de belangrijkste redenen dat ondernemen bij amerikanen meer vanzelf lijkt te gaan toch ligt in die opleiding. amerikaans onderwijs is niet bepaald het beste onderwijs van de wereld maar als je er een ding leert is het wel jezelf presenteren. het wordt er al vroeg ingestampt dat de vorm minstens zo belangrijk is als de inhoud, simpel idee waarvan ik het idee heb dat het vrijwel afwezig is in het nederlandse onderwijs. als je als nederlandse student erg veel tijd besteed aan je visuele presentatie, je werkstuk er gelikt uitziet of op wat voor manier dan aandacht besteedt aan uiterlijk wordt dat al snel geinterpreteerd als een aanwijzing dat er wel iets mis zal zijn met de inhoud.
ik ben het ook wel een beetje eens met michiel dat je het ook weer niet te makkelijk moet maken. ja er kan in het onderwijs best wat meer aandacht besteed worden aan de zakelijke kant, de presentatie en meer zaken die je als jonge ondernemer op weg kunnen helpen. maar makkelijker zakken geld uitdelen in de vorm van subsidies of ondernemers uitkeringen lijkt me niet de goede weg. nederland kent al genoeg subsidies en als je bijvoorbeeld naar de kunst kijkt denk ik dat dat voornamelijk een averechtse werking heeft. je kan in nederland heerlijk exeperimenteren maar nederlandse kunsternaars redden het internationaal niet omdat ze niet gewend zijn op eigen benen te staan. het is bij kunst academies zelfs pas sinds een paar jaar gebruikelijk om studenten iets te vertellen over hoe ze straks hun werk aan de man kunnen gaan brengen en dan nog is het allemaal zeer minimaal. een soortgelijke situatie voor ondernemers lijkt me niks. heel veel experimentele non bedrijfjes zonder kanzen in de grote boze wereld zou wel eens het gevolg kunnen zijn.
Paul Graham werd hierboven al genoemd. dat is een voorbeeld dat ik hier in nederland wel mis. Het stikt hier van de miljonairs maar al die mensen zitten op hun pot geld in hun huis in frankrijk terwijl ze ook zouden kunnen investeren in jonge nederlandse bedrijfjes. Ja dan geef je ook geld aan starters maar dan word de selectie tenminste gemaakt door iemand uit de zakenwereld met inzicht in wat kans van slagen heeft en een eigen netwerk en wijze tips i.p.v. een overheids commisie van ambtenaren en goed betaalde commisie zitters.
Overigens doen nederlandse design ’startups’ het dan weer erg goed internationaal. Schijnbaar zijn daar wel de ideeen en de ondernemers kennis en zin aanwezig. Misschien wel interessant om te weten hoe dat zo komt…
Misschien omdat in de designwereld wel duidelijk is dat kwaliteit van het product heel erg samenhangt met de persoon die het uitvoert. Dat geld misschien ook wel meer voor de web sector in de VS. In Nederland lijkt er toch wel een beetje een cultuur dat er alleen aan management eer te behalen valt. Veel mensen leven toch met het idee dat je met een goede opleiding moet doorstromen naar een management functie. Niet echt startup materiaal dus.
Goed artikel.
Wat mijn opviel in de tijd dat ik de KvK en Syntens bezocht voor mijn eigen startup is dat er weinig tot geen info is over “hoe je een succesvolle startup doet als een- of tweemanszaak in de technologiesector” De informatie is wellicht wel aanwezig, maar zeer gefragmenteerd (of juist omvangrijk) of gespecialiseerd, of heel erg klassiek van opzet.
Het vereist veel sprokkelwerk om de juiste info te vinden.
Dit is OK (ik ben inmiddels vijf startups verder, nog steeds aan het leren, nog steeds optimistisch en alweer aan het toewerken naar startup nummer zes), maar zou een stuk eenvoudiger zijn als veel voor veel basisvragen een handvat / checklist / roadmap is te vinden.
Alvast wat basisitems voor de checklist :-)
Welke persoonlijke structuur past bij jou (qua bedrijfsopzet), en wie en wat heb je daarbij nodig? Ga je direct in een kantoor zitten of juist niet? Neem je personeel aan? Outsource je, doe je het helemaal zelf? Ga je adverteren? Heb je een netwerk dat je kan ondersteunen en uit wat voor soort mensen bestaan dat netwerk? Wat voor type mensen heb je nodig en welke types passen bij jou persoonlijk? Doe je het alleen of met een of meerdere partners? Hoe groot wil je? Wat heb je nodig? Wat niet?
Wie ben je? Wat zijn je sterke eigenschappen? Wat juist niet?
Waarin onderschat en overschat je jezelf (valkuilen)? Welke middelen zijn er om dit op te vangen en welke keuzes vloeien daar weer uit voort?
Behalve opstarten (geld verzamelen, idee uitwerken, ondersteuning vinden, netwerk uitbreiden, wereldkenbaar maken, gebruikers / klanten verzamelen .. in volgorde naar keuze) is er ook een ander aspect:
Schade beperken als het misgaat. :-)
Robert! Geweldig!
Inderdaad spijker op de kop:
http://blog.dominiek.com/articles/2007/6/29/jong-nederland-innovatie-incompetentie
@bart check mijn msn enne…een ander kanaal?
@Tom graag aangeboden, mail maar als je zo ver bent?
Dit artikel heeft zo gelijk dat je niet eens kunt voorstellen hoe gelijk het heeft.
Ik ben Amerikaans, nu al 7 jaar woonachtig in Nederland. Het “nuchterheid” probleem (ja, probleem vanuit het perspectief van ondernemerschap en innovatie - wel een voordeel op andere gebieden) is zeer opvallend. Ik kan me bijvoorbeeld niet voorstellen dat Nederland ooit een echte online “hit” gaat wekken, omdat de cultuur en omgeving houdt innovatie/ondernemerschap tegen en dat zit zo diep in de wervels en cellen van iedere inwoner dat je niet gauw daar vanaf komt. Dat diepzittende nuchterheid zal altijd je acties inperken. De grootste kans op succes op dit gebied zal waarschijnlijk komen vanuit een buitenlands of half-buitenlands gezin. Enkel voor de reden dat ze dan nog niet zo diep in de cultuur van terughoudendheid zijn ingegraven, en ze zien nog steeds alle kansen dat Nederland als über-rijk land te bieden heeft.
Jullie herkennen het probleem, maar zelfs dan lees ik tussen de lijnen door dat het besef van hoe groot en hoe diep het probleem is er niet helemaal is. Het gaat heel anders in de VS…echt zo anders dat het moeilijk omschrijven is. Denk aan Nike “Just Do It” maar dan in duizendvoud.
Geloof:
Weet je wat het is…soms moet je geloven in iets wat niet bestaat, puur vanuit geloof en visie of simpelweg hoe je het wilt hebben, realistisch of niet. Door in actie te komen maak je een onmogelijke visie mogelijk, en dit wordt geleerd in de VS vanaf de geboorte. Het hoeft niet per se om Godsdienst te gaan, maar wat het godsdienst wel ervoor zorgt is de training om in iets te geloven waar je nog geen enkel bewijs voor hebt, en daardoor je eigen acties bepalen op basis van dat geloof.
Wat ik hiermee bedoel te zeggen, is dat zelfs niet gelovige mensen in de VS zijn gelovig.
Ondernemers als Voorvaders:
Bijna iedereense nabije voorvaders zijn ondernemers. Nou het land bestaat officieel pas iets boven de 200 jaar. Dat scheelt niet veel in generaties, en verder bestaan de rest uit kanshongerige immigranten of de kinderen daarvan. Een klein percentage, en die doen het het slechtste, hebben slaven als voorvaders of uitgemoorde Indianen. Maar da’s maar een klein percentage, en zelfs die twee groepen hebben zeer hun geloof.
Da’s natuurlijk heel anders dan Europa waar velen kunnen hun stambon honderden terugrekenen in hetzelfde land. Bovendien zijn de meest ondernemende Europeanen zo ongeveer 200 jaar geleden allemaal naar Amerika verhuisd.
Sport:
Weer terug naar dat iets waar maken wat niet waar is. En hele industrie om sport zorgt ervoor in Amerika dat veel kinderen groeien op met sport, niet puur als hobby of voor de lol, maar met de realistische kans dat ze kansen creeren (zoals universteit, of een prof carriere) door het hoog presteren als jongeren in sport.
Ondanks dat sport overal ter wereld fanatiek wordt uitgeoefend, wordt sport toch nergens zoals in de VS uitgebuit tot een mega-industrie. Da’s ondernemerschap, en het komt door het geloof dat iets wat normaal gesproken een hobby zouden blijven werkelijk waar en professionele beroep kan zijn.
Dit komt niet omdat er geen industrie voor is. Industrie moet je maken, puur uit charisma en collectief geloof, maar how krijg je draagvlak voor iets tussen zo’n terughoudende volk? Niet dus.
Michaella Krajicek (Pols afkomstig) is de nummer 1 professionele tennis-vrouw ter Nederland. Zij oefent in Almere, waar ik ook vaak train. Nergens hangt er een poster voor Krajicek in het tenniscentrum, en de enigste wat er daar gebeurd is dat er wordt geroddelt achter de rug over hoe streng haar vader haar heeft laten trainen als klein meisje, en dat ze toch niet zo goed is of een natuurlijke talent. Dit in haar eigen tenniscentrum. Tot recentelijk als Michaella Krajicek aan het spelen was kon ik haar games niet of nauwelijks op Nederlandse zenders vinden…totdat ze tegen Serena Williams speelde.
In tegenoverstelling, mijn tennisclub in Atlanta, Georgia USA is thuisbasis van Donald Young, Jr. met leeftijd 15 in 2005 de jongste nummer 1 ter wereld in de jongens junioren ooit. (Michaella was in 2004 nummer 1 van meisjes trouwens, dus zij is best spectaculair) Als je binnenloopt bij mijn club in Atlanta, hangt er gigantisch groot een poster van Donald Young in beweging, met daaronder een opsomming van zijn prestaties.
Wat denk je dat dat doet voor de inspiratie van alle jonge tennisspelers die daar trainen?
Hollywood:
Silicon Valley kun je zien als de nieuwe Hollywood. Een industrie, net zoals internet, ontstaan uit de niks. Er is geen reden dat Hollywood per se in Amerika moest zijn, buiten de feit dat mensen geloofde in de fantasie, geld daarin hebben gestopt en door de jaren heen een industrie om die onrealistische fantasie heen hebben gebouwd.
Games:
Dat Hollywood gebeuren gebeurt nu weer met video-games. Video-games is een zeer internationaal begrip, echt niet eigendom van de VS. Maar toch is er een professionele video gaming league “Championship Gaming Series” waarvan de kampioenschap in de Playboy mansion plaatsvindt. Ze hebben al serieuse sponsoren, en ik garandeer je dat het alleen maar zal groeien.
Moral of the story…Het gaat om het geloof, je moet mensen kunnen meekrijgen (da’s wat een investeerding is tenslotte) en moet mensen kunnen inspireren.
Dat wordt een moeilijke klus in de huidige Nederlandse klimaat denk ik hoor. Maar, als je erin gelooft, misschien dan ooit eens wel…
chris: volgens mij sla je meerdere spijkers op hun kop. “Wat ik hiermee bedoel te zeggen, is dat zelfs niet gelovige mensen in de VS zijn gelovig.” ab-so-luut waar.
Een behoorlijke opdracht om nederlanders zo ver te krijgen al met al. Gelukkig hoeven we geen amerikanen te worden. Ik denk dat als we ergens in het midden uitkomen we een mooie mix tussen geloof en realiteitszin kunnen toevoegen aan de bestaande global/amerikaanse internet markt. En dat dat ons op sommige gebieden uiteindelijk voordeel kan bieden boven de ‘american way’.
Eigenlijk is het wel vreemd, want in Nederland zijn er veel meer vangnetten, etc. Het is hier veel risicolozer om te geloven in iets wat er nog helemaal niet is. Of is dat juist het probleem en gaan we er gewoon niet genoeg voor omdat er niet genoeg van af hangt?