BlueAce

René Jansen van Winkwaves heeft een missie: social software inzetten voor slimmere communicatie, kennisdeling en samenwerking. Het bedrijf biedt met het product Winkwaves Stage een web-based omgeving aan om binnen organisaties of groepen met dezelfde zakelijke interesses informatie uit te wisselen en samen te werken. Winkwaves is echter vooral bekend van Watvindenwijover.nl, een website die flink wat aandacht heeft gekregen, maar die niet meer bleek dan een vingeroefening vergeleken met de eigenlijke activiteiten van het bedrijf. Voor BlueAce reden genoeg eens nader kennis te maken.

Het idee voor Winkwaves blijkt in 2004 ontstaan te zijn. René was via Capgemini werkzaam bij DHL Global in Brussel als internetstrateeg, en hield zich bezig met het bedenken en uitvoeren van hun wereldwijde internetstrategie. De centrale vraag: hoe kon DHL in de 220 landen waar ze actief is, de e-business activiteiten naar een hoger plan krijgen?

De grootste uitdaging lag daarbij niet op strategisch vlak. René en zijn collega’s werden geconfronteerd met het feit dat communicatie, kennisdeling en samenwerking via het internet nog in de kinderschoenen stond. Aangezien het project werd uitgevoerd over diverse tijdzones en continenten, was de communicatie en afstemming sterk afhankelijk van internet en telefoon. Men zag echter in de opkomende trend van social software en web 2.0 een oplossing om mensen veel slimmer online te laten samenwerken. Mede doordat René naast zijn functie bij DHL voor één dag in de week als onderzoeker bij de Universiteit van Amsterdam onderzoek deed (en doet) naar kennisdeling en samenwerking in de kenniseconomie, kon hij hier dieper induiken.

Hoe kwam je op het idee voor Winkwaves?

“Ik werd op een gegeven moment midden in de nacht wakker met een idee voor een oplossing, en dat idee heeft me niet meer losgelaten. Ik heb op basis van dat idee een businessplan geschreven, investeerders gezocht en goede mensen gezocht. Om die oplossing te realiseren ben ik nog wel een paar jaartjes bezig, maar stap voor stap zijn we met Winkwaves begonnen aan het bouwen ervan.”

Winkwaves Stage is nog maar het begin?

“Absoluut. Wat ik erg leuk vind aan Winkwaves is dat we maar de helft van onze tijd gebruiken om organisaties te adviseren hoe ze met social software slimmer kunnen communiceren, kennisdelen en samenwerken. De andere helft van onze tijd gebruiken we om onderzoek te doen en te werken aan onze visie: het ontwerpen van een sociaal platform voor communicatie, kennisdeling en samenwerking. Onderzoek doen en proberen te begrijpen hoe en waarom mensen communiceren en kennisdelen, is daarbij voor ons heel belangrijk.

In ons advieswerk bestaat de uitkomst nooit uit een rapport - die heb ik vroeger meer dan genoeg geschreven - maar uit een werkend social software platform. Juist omdat het bij social software gaat om de mens, en hoe hij er gebruik van maakt (of juist niet), kun je alleen maar komen tot een succesvol platform door heel snel aan de slag te gaan. Op basis daarvan kun je bijsturen en finetunen, maar die eerste daadwerkelijke stappen kun je niet vroeg genoeg zetten.”

Het businessmodel van Winkwaves is het leveren van deze platforms?

“Met dit soort projecten verdienen we voorlopig inderdaad onze boterham. Tegelijkertijd gebruiken we deze praktijkkennis in de andere helft van ons werk. Maar we werken bijvoorbeeld ook nauw samen met onderzoekers bij de Universiteit van Amsterdam. We zetten steeds kleine stapjes op weg naar ons grotere doel.”

De meeste lezers van BlueAce kennen jullie van Watvindenwijover.nl. Was die website het oorspronkelijke eerste idee, of is het puur gelanceerd als testomgeving?

“Watvindenwijover.nl is voor ons de eerste stap geweest en is eigenlijk gewoon één groot onderzoeksplatform. Nederland is ons lab. Het lanceren van Watvindenwijover.nl en ook van Winkwaves Stage, de zakelijke versie van Watvindenwijover.nl, hebben ons veel geleerd over of, en zo ja, hoe mensen van dit soort platforms gebruik maken. Ze vormen wel vanaf het begin een onderdeel, een eerste stap zeg maar, van een grotere visie.

Ons volgende product, wat we momenteel aan het ontwikkelen zijn, is een platform waarop creatieve, freelancende professionals met elkaar kunnen communiceren, kennis kunnen delen en samen kunnen werken. De gedachte daarbij is dat zij het prototype zijn van hoe steeds meer kenniswerkers zullen gaan werken: in steeds wisselende verbanden, met steeds weer andere mensen, steeds minder vanuit één grote hiërarchische organisatie. Je netwerk belangrijker dan het bedrijf waar je werkt. Steeds meer eigen verantwoordelijkheid. Co-creatie en co-design. Social software is daar het ideale platform voor.”

Watvindenwijover.nl blijft wel bestaan?

“Het leuke van Watvindenwijover.nl is dat de site in de praktijk blijkt uit te groeien tot een erg leuke site. Zonder dat we actief aan de bekendheid hebben gewerkt, hebben we nu zo’n 20.000 bezoekers per maand die enthousiast op zoek zijn naar leuke sites en hun meningen spuien op links van anderen.

Dit is de reden dat we momenteel overwegen om, in samenwerking met een exploitatiepartner, meer te gaan werken aan naamsbekendheid en zo een grotere groep gebruikers te enthousiasmeren. De meeste social bookmarking sites leunen nog erg op de webgemeenschap. Maar het is een leuke uitdaging om te kijken of je ook tante Mien blij kan maken met Watvindenwijover.nl.”

Heb je last van concurrentie? Ik kan me voorstellen dat bedrijven die openstaan voor een social bookmarking platform, ook kijken naar open source alternatieven die zij zelf kunnen opzetten.

“Hoewel er natuurlijk overeenkomsten zijn met standaard social bookmarking tools, zijn er toch ook wel erg veel verschillen. Ik heb de afgelopen jaren wel geleerd dat kleine accentverschillen een wereld van verschil kunnen maken.

Eén van de meest in het oog springende verschillen is dat bij ons “de mens” heel belangrijk is gemaakt. Het profiel dat je in de loop van de tijd opbouwt, geeft je bijvoorbeeld een bepaalde geloofwaardigheid op de gebieden waar jij actief bent. Een tweede verschil in accent is dat wij bewust stimuleren om met elkaar in discussie te gaan over de artikelen en sites die toegevoegd worden.

Het zijn subtiele verschillen, maar vooral ook in de zakelijke context werkt het erg goed dat we zo de nadruk leggen op “meningenâ€?. En dat je eenvoudig reacties kunt geven op andermans toevoegingen en meningen, net als je kunt reageren op een blogpost. Je zou kunnen zeggen dat we een combinatie hebben gemaakt van social bookmarking, eenvoudig bloggen en een vleugje social networking.”

Helpt het noemen van de term Web 2.0 eigenlijk als je klanten benadert?

“Web 2.0 is in zakelijk Nederland nog helemaal niet bekend. Ik geef veel presentaties op dit moment, en als ik vraag om handen op te steken wie del.icio.us kent of gebruikt, zelf blogt, of weet wat Web 2.0 is, blijkt dat we nog heel erg in de beginfase zitten.

Ik hecht zelf ook helemaal niet aan de term Web 2.0. Ik ben vooral enthousiast over de onderliggende trend van social software, waarbij de gebruiker als mens en participant veel belangrijker wordt dan de functionaliteit en techniek.”

Een ander onderwerp. Je komt bij DHL vandaan, een grote organisatie die veel zekerheid biedt. Ik heb er absoluut respect voor dat je dat achter je hebt gelaten en je hebt gestort op het zelfstandig ondernemerschap. Hoe zie jij die overstap naar het zelfstandig ondernemerschap eigenlijk zelf?

“Ik denk dat dat altijd al in de lucht heeft gehangen. Ik heb altijd een prima tijd gehad, bij de kleine multimediabureaus waar ik eerst werkte, en later ook bij het internationale Capgemini. Capgemini was een prima werkgever natuurlijk. Ik heb er door de grote internationale webstrategieprojecten die zij doen veel geleerd. Ik wilde echter altijd meer. Ben altijd een strebertje geweest. Advies geven is leuk, en doe ik nog steeds met veel plezier, maar ik wil ook zelf kunnen sturen.
Ik heb altijd veel ideeën gehad, en nu heb ik de kans om mijn ideeën en dromen echt waar te maken. Te doen waar ik zelf in geloof, en nee te zeggen tegen trajecten waar ik niet in geloof.”

Wat is het moeilijkste aan zelfstandig ondernemen?

“Ik blijk het lastigste van ondernemen te vinden om keuzes te maken. Er zijn zoveel leuke ideeën die vechten om mijn enthousiasme, waar ik wat mee wil doen. Maar we hebben natuurlijk maar beperkte tijd. Tussen twee haakjes: we zijn hard op zoek naar wat leuke mensen, misschien dat er lezers van BlueAce geïnteresseerd zijn?”

Wat is je persoonlijke doel met Winkwaves?

“Dat is een beetje tweeledig. Enerzijds is Winkwaves gewoon een manier om leuk werk te combineren met het doen van onderzoek. Het proberen te begrijpen hoe social software werkt, hoe mensen online communiceren, kennis delen en samenwerken.

Anderzijds hoop ik natuurlijk dat we uiteindelijk een verschil weten te maken. Dat we enthousiaste fans hebben. Liever een kleine groep fans dan een grote groep gebruikers die het eigenlijk niet kan schelen wat je doet. Ik denk dat er grote kansen liggen, niet alleen voor ons maar voor alle jonge internetondernemers. De wereld is toch aan het veranderen. De wereld van Microsoft als monopolist blijkt toch niet onaantastbaar. Kijk naar Google. En kleine bedrijven weten in korte tijd impact te hebben, kijk naar 37Signals.

Wij Nederlanders hebben een mooie startpositie: wij zijn creatief, snappen ondernemerschap en hebben prima IT-ers. Een gouden combinatie om succesvolle webplatforms te ontwikkelen. Ik vind het leuk om bijvoorbeeld bij de UvA te merken dat steeds meer studenten ook bezig zijn met eigen initiatieven. Waar mogelijk proberen we hen te helpen en te coachen.”

Wat zijn je eigen favoriete Web 2.0 sites of services?

“Bij Winkwaves staat uiteraard Last.fm vaak aan. We hebben zo’n iPod hifi staan, waarop steeds wisselend één van onze iPods staat. We gebruiken de iPod overigens ook voor sollicitaties: als je bij ons wilt komen werken zetten we je iPod een dagje aan. Muziek zegt heel veel over iemand…”

Jeroen Bakker is internet ondernemer en oprichter van het bedrijf Paragin.